બાવળ ન બની જાય ! – અવંતિકા ગુણવંત

[‘મુંબઈ સમાચાર’ માંથી સાભાર.]

‘અમે તમારા દીકરા વિશે તમારા મોટાભાઈ ભાભીને પૂછ્યું તો એમણે કહ્યું અમારે એમની સાથે ખાસ સંબંધ નથી.’ એક સજ્જન જેમના ઘેર લગ્નયોગ્ય શિક્ષિત, સોહામણી દીકરી છે તેઓ ગગનભાઈને કહી રહ્યા છે. ગગનભાઈને એમના મોટાભાઈ સાથે જરાય અણબનાવ નથી. મન ઊંચા થાય એવી પરિસ્થિતિ એમણે કદી ઊભી થવા જ નથી દીધી. જીવનના આરંભે જ્યારે એમની ખાસ કમાણી ન હતી ત્યારે સઘળી મિલકત મોટાભાઈને સોંપીને તેમણે ઘર છોડી દીધું હતું. એમની પત્ની સૂર્યા પણ એમને અનુસરી હતી.

ગગનભાઈએ મિલકત પરથી હક ઉઠાવી લીધો હતો પણ છેક સુધી માબાપને એમણે જ સાચવ્યા હતા, કૌટુંબિક વ્યવહાર કરવામાં તેઓ પૈસા અને જાતથી ઘસાતા હતા, ચૂપચાપ પોતાની ફરજ બજાવતા હતા. તેમ છતાં મોટાભાઈએ પોતાના વિશે આવું કહ્યું તેથી ગગનભાઈ વ્યથિત થઈ ગયા. તેઓ જાણે છે કે ભાભી તો પોતાને સારા બતાવવા કાયમ ગગનભાઈ અને સૂર્યાને વગોવે છે, ના હોય ત્યાંથી ખોટી વાતો ઉપજાવી કાઢે છે. પણ ભાઈ ? ભાઈએ આવો અભિપ્રાય આપ્યો ? પચીસ વર્ષથી ઘર જુદાં છે પણ મન ? મનમાંય આટલો બધો વિરોધ ? આજ સુધી ગગનભાઈ મોટાભાઈની આમન્યા જાળવતા હતા પણ આજે એમને આઘાત લાગ્યો. સૂર્યાએ આ વાત જાણી, પણ પતિનું મુખ જોઈને એ ચૂપ રહી. પતિ સાથે આ સંદર્ભે જરાય ચર્ચા ન કરી.

ગગનભાઈ વિચારે છે, મોટાભાઈ મારાથી બાર વરસ મોટા, મિલકત બધી એમના હાથમાં સોંપી છે, સામાજિક વ્યવહાર પણ એ સંભાળે છે. હા, વ્યવહારમાં થતા ખરચાનો અડધો ભાગ યાદ કરીને લઈ લે છે, છતાં બહાર તો એમ જ કહે છે, મેં બધું કર્યું, એમનું આ જૂઠાણું મારા કાને આવે છે છતાં હું સાચી વાત શું છે એ કોઈને કહેતો નથી.
મોટાભાઈના ઘેર પ્રસંગ હોય તોય અમને આવકાર નહીં, પછી હેત અને ઉમળકાની વાત જ ક્યાં કરવાની ? અરે, સૂર્યાને તો રીતસરની બાજુએ ધકેલે. કોઈ વિધિમાં સામેલ ના કરે. સૂર્યાને આ કારણે ઓછું આવી જતું. ક્યારેક બળાપો ય કરી લેતી કે મોટાભાઈ – ભાભી સારું વર્તન કરીને સારા દેખાવને બદલે આપણને ખરાબ ચીતરીને સારા દેખાવા પ્રયત્ન કરે છે. કોઈ આપણા સૌજન્ય અને શાલીનતાના વખાણ કરે તો કંઈ કેટલીય વાતો તેઓ ઉપજાવી કાઢે છે. ગગનભાઈ પત્નીને સમજાવતાં :

‘એમની વાતો લક્ષમાં જ નહિ લેવાની.’
‘હું ય માણસ છું, એમનું વર્તન રાતદિવસ મને કોતર્યા કરે છે. મને થાય છે, એ તમારા સગા મોટાભાઈ છે, તમારા બેઉની મા એક છે, બાપ એક છે તોય કેમ આવું ઓરમાયું વર્તન ? આપણે એમની પાસેથી કોઈ ચીજવસ્તુની આશા નથી રાખતા, મારી તો એક જ અપેક્ષા છે આપણા વિશે એ ખોટું ના બોલે. એટલી તો આશા હું રાખી શકું ને ?’
‘આશા રાખ પણ આગ્રહ ના રાખ, નહિ તો તું દુ:ખી થઈશ.’
‘દુ:ખી તો હું થાઉં છું જ, હું એ બધાને મારા ગણું છું, એમના માટે ઘસારો ય હોંશે હોંશે વેઠું પણ તેઓ તો આપણને એમના ગણતા જ નથી, એટલું જ નહિ પણ આપણને સતત વગોવ્યા કરે છે અને હું વડીલ તરીકે એમની આમન્યા જાળવીને કોઈના ય મોંએ એમની જૂઠી વાતનો રદિયો નથી આપી શકતી.’

‘સૂર્યા, તારો આ વિવેક મને ગમે છે, પણ તું જીવ શું કામ બાળે છે ? તું લાગણીમાં તણાઈશ નહિ, આપણું સ્વતંત્ર ઘર છે, આપણો દીકરો ભણેલો છે પછી તું ચિંતા શું કામ કરે છે ?’
‘પણ એમની આંખમાં આપણા માટે અમી કેમ નથી ? એમનું આપણે કશુંય બગાડ્યું નથી છતાં આટલું ઝેર કેમ ?’
‘તારી જેમ હું ય વલોવાતો જ હતો, પણ અત્યારે આ ક્ષણે મારા મનમાં એક ઝબકાર થયો છે એની વાત કરું, ભાઈ-ભાભી ભલેને આપણને પોતાનાં નથી ગણતાં, પણ ભગવાન તો આપણને એના ગણે છે ને ? એ આપણી કાળજી લે છે પછી આપણે શું કામ વલોપાત કરવાનો અને દુ:ખી થવાનું ? આમાં તો આપણો સ્વભાવ બગડી જાય. આપણને આવાં સગાં આપીને ઈશ્વર આપણને કહેવા માગતો હશે કે તું ખોટી મોહમાયામાં ફસાઈશ નહિ. એમના હેતપ્રેમની અપેક્ષા રાખવામાં તું તારી ચારેબાજુ અગણિત નાનામોટાં બંધનો ઊભા કરીને તારી જાતને એમની સાથે જોડવા પ્રયત્ન કરે છે એમાં તો તું વધારે એકાકીપણું ભોગવે છે.’

‘તું ખોટી ભ્રમણા અને મિથ્યા આદર્શોમાંથી બહાર આવ. એક વાર સ્વીકારી લે કે આપણાં સગાં પિત્તળ છે, એમની સાથે હૈયાનો મેળ નથી. વરસો સુધી એ પિત્તળ સોનામાં પલટાઈ જશે એ આશા રાખી, પણ હવે હકીકતનો સ્વીકાર કરી લે કે આપણા અને એમના સૂર નહિ મળે. નરસિંહ મહેતાના જેવો ભાવ અનુભવ કે આ જંજાળમાંથી મુક્ત થવામાં ભલું જ છે, હવે મનગમતી પ્રવૃત્તિમાં મસ્ત બનીને સંપૂર્ણ આનંદસભર જિંદગી જીવીશું. હા, આપણી સરળતા અને સ્નેહભર્યો ઉદાર સ્વભાવ અકબંધ જાળવીશું. પણ મોટાભાઈ-ભાભીનો વિચાર કરીને કલેશ નહિ પામીએ, ઉદાસ નહિ થઈએ, એમના વ્યવહારથી કલુષિત થયેલા સંબંધથી આપણી જાતને મુક્ત રાખીશું, તો જ આપણું જીવન રળિયામણું બનશે. ગુલછડીનો મોહ રાખવામાં જોજે તું બાવળ ન બની જાય…’

Print This Article Print This Article ·  Save this article As PDF

  « Previous સાચો સાધનાકાળ – મુકુલભાઈ કલાર્થી
આપણાં લગ્નગીતો – સં. રેખાબેન રાવલ Next »   

16 પ્રતિભાવો : બાવળ ન બની જાય ! – અવંતિકા ગુણવંત

  1. Anjan says:

    Very Well said. Thanks a lot. Helped to solve my current issue, but its really very hard to follow. Keeping above article in mind, I will definately try to follow this.

    Thanks a bunch.

  2. ArpitaShyamal says:

    very good story…and message is good…but hard to follow and act in real life…

  3. કલ્પેશ says:

    ‘આશા રાખ પણ આગ્રહ ના રાખ, નહિ તો તું દુ:ખી થઈશ.’ –
    કેટલુ સરળ વાક્ય અને અનુસરણમા મૂકવુ કેવુ?

  4. ભાવના શુક્લ says:

    ખુબ સહી કહી…
    ઘણી વાર હળવી આશા ક્યારેક ભારેખમ અપેક્ષા બની જાય જે પીડા સિવાય કશુ ના આપે.

  5. jatin gandhi says:

    Few months back I had seen one girl for getting married. Everything was finalized but, one of my very near relative give wrong feedback to the mother of the girl & they decided not to go ahead with our relationship. What ever the reason is, I have lost one good lifepartner.., Whom to blame!!!!!!

  6. This is the fact of life. The nearers and dearers only does harm to you throughout the life.

  7. Dear sister,
    When you had wrote this article, I hope that, you must have in mind the people psychology, but for me this is true story. I am the eldest of five brothers & sisters, I have never expected that my youngers should ask me, I have never shown my elderity, though they are avoiding me. But after reading your article, I came to conclusion that world is such, it will not speak good of you, but I sould not become બાવલ્. અને હવે મે નક્કિ કર્યુ છે કે આપણે સારપ ગુમાવવી નથી. જેને જેમ કહેવુ અને કરવુ હોય તેમ કરે.આભાર સહ્

  8. Mitali says:

    This article is the perfect one to read for me as i am going thru some family situations. Thanks avantikaben for providing such a strength in me thru this article. It just give me a whole new way to think now and i think now i would start thinking positive when i put this suggestion in my thoughts. thanks you very much.

  9. Aparna says:

    Avantikaben,
    ગુલછડીનો મોહ રાખવામાં જોજે તું બાવળ ન બની જાય…’
    the last line says it all
    thank you very much
    i am sure many of us have faced this situation, but reading this story will definately help not to worsen the situation.

  10. Ephedrine effects….

    Ephedrine. Can you mix dextroamphetamine and ephedrine. Danger of ephedrine….

  11. Ciprofloxacin….

    Dangers of taking ciprofloxacin. Safety of ciprofloxacin in dogs. Ciprofloxacin dosing. Ciprofloxacin is used as therapy for what disease. Ciprofloxacin….

  12. Rajni Gohil says:

    જીવનમાં ઉતારવા જેવી વાત કહી. ભગવાન તો આપણને એના ગણે, આપણી કાળજી લે છે પછી આપણે શું કામ વલોપાત કરવાનો અને દુ:ખી થવાનું ? આમાં તો આપણો સ્વભાવ બગડી જાય. આપણને આવાં સગાં આપીને ઈશ્વર આપણને કહેવા માગતો હશે કે તું ખોટી મોહમાયામાં ફસાઈશ નહિ.

    This teaches us the philisophy of life. Firm trust in God and positive attitude makes our life worry free and enjoyable. We do not understand God’s plan, we do not follow our inner voice, that is God talking to us. And many times we lead miserable life. Last paragraph is very nice. We should put it in prasctice to be happy all the time. otherwise….ગુલછડીનો મોહ રાખવામાં જોજે તું બાવળ ન બની જાય…’

નોંધ :

એક વર્ષ અગાઉ પ્રકાશિત થયેલા લેખો પર પ્રતિભાવ મૂકી શકાશે નહીં, જેની નોંધ લેવા વિનંતી.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.