- ReadGujarati.com - http://archive.readgujarati.in/sahitya2 -

પ્રોફેસરની બારમાસી – જયાનંદ દવે

[આજથી સાઠ વર્ષ પહેલાં પ્રોફેસરો ભણાવવામાં એટલા વ્યસ્ત રહેતા હતાં કે માંડ થોડા દિવસો તેમને પરિવાર સાથે ગાળવા મળતા. એવા એક પ્રોફેસરની પત્નીએ પાત્ર દ્વારા ફરિયાદ રૂપે પોતાની વાત રજૂ કરી છે. કાવ્યનો ઢાળ ‘રઘુપતિ રામ રુદેમાં રે’જો રે’ના પ્રચલિત ગીત પ્રકારનો છે. પ્રસ્તુત છે ‘પ્રોફેસરની બારમાસી’ અખંડ આનંદ માર્ચ-2009માંથી સાભાર.]

સખી ! જૂન આવ્યો જીવ ખાતો રે,
મારા ‘ઈ’નો મિજાજ ન માતો રે;
ખૂલી કૉલેજું કેરી મ્હોલાતો :
પ્રોફેસર શ્યામ ! રુદેમાં રે’જો રે…..

સખી ! માસ જુલાઈ જુગ જેવો રે,
ઝાઝો ન મળે રજાયુંનો મેવો રે;
જેમ તેમ કરી વેઠી લેવો : પ્રોફેસર શ્યામ !….

સખી ! ઑગસ્ટ ઉર અતિ ભાવે રે,
છાશવારે રજાયું લઈ આવે રે;
‘ઈ’ને કરવી કવિતાયું ફાવે : પ્રોફેસર શ્યામ !…..

સખી ! માસ સપ્ટેમ્બર આવે રે,
ઓ રે, ઓરી ‘ટર્મિનલ’ લાવે રે;
‘ઈ’ તો લાંબી નોટ્યું લખાવે : પ્રોફેસર શ્યામ !….

સખી ! ઑક્ટોબરે ઉર નાચે રે,
માસ એક વૅકેશન સાચે રે;
(તોયે) ‘ઈ’ તો ગોખણપટ્ટીમાંહી રાચે : પ્રોફેસર શ્યામ !….

સખી ! માસ નવેમ્બર નઠારો રે,
હોંશ હૈયાં તણી હણનારો રે;
‘ઈ’ના રોફ વધારણહારો : પ્રોફેસર શ્યામ !….

સખી ! ટાઢ્ય ડિસેંબરે વાધે રે,
નવા રોજ ગરમ શૂટ કાઢે રે;
મોડી રાતે કવિતા આરાધે : પ્રોફેસર શ્યામ !…..

સખી ! જાનેવારી જાન લે છે રે,
‘ઈ’ તો ઝાઝેરું બા’ર જ રે’છે રે;
કાં કે રોજ રિહર્સલ’ ચાલે છે : પ્રોફેસર શ્યામ !…..

સખી ! ફિક્કો ફેબ્રુઆરી આવે રે,
‘ઈ’ તો ‘એકસ્ટ્રા લેક્ચરો’ લગાવે રે;
‘પ્રિલિમિનરી’ દોડતી આવે : પ્રોફેસર શ્યામ !….

સખી ! માર્ચ માસે ફૂલ ફોર્યાં રે,
(તોય) નવ મારા મનોરથ મ્હોર્યા રે;
‘ઈ’નાં ચિત્ત પરીક્ષાએ ચોર્યાં : પ્રોફેસર શ્યામ !…..

સખી ! એપ્રિલ હૈયું હસાવે રે,
ખાસ્સું લાંબું વૅકેશન લાવે રે;
(પણ) યુનિવર્સિટી-પેપરો આવે : પ્રોફેસર શ્યામ !…..

સખી ! મે મહિને બહુ મ્હાલ્યાં રે,
માથેરાન હવા ખાવા હાલ્યાં રે;
ત્યાં યે ‘તૈયારી’ એ ઘર ઘાલ્યાં : પ્રોફેસર શ્યામ !……