બીલીપત્ર – ડૉ. પ્રીતિ જરીવાલા

[મુંબઈ સ્થિત ‘લેખિની’ સંસ્થાના સભ્ય એવા ડૉ. પ્રીતિબેનના મુંબઈ સમાચાર, જન્મભૂમિ વગેરે અખબારો અને મેગેઝીનોમાં પ્રકાશિત થયેલી કૃતિઓના સંકલનરૂપે પ્રકાશિત થયેલા તેમના પ્રથમ પુસ્તક ‘બીલીપત્ર’માંથી સાભાર. ‘બીલીપત્ર’ એટલે તેમની વાર્તાઓ, નિબંધ અને કાવ્યનો સમન્વય. રીડગુજરાતીને આ ‘બીલીપત્ર’ મોકલવા માટે પ્રીતિબેનનો (મુંબઈ) ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ નંબર પર +91 22 26712250 સંપર્ક કરી શકો છો.]

[1] એ ગોઝારી સાંજ

Picture 023મારી દીકરી પ્રિયા બૉમ્બે સેન્ટ્રલ નાયર ડેન્ટલ કૉલેજના ફાઈનલ યરમાં અભ્યાસ કરે છે. રોજ સાંજે 5.15ની વિરાર ફાસ્ટમાં બેસે. છ વાગ્યે ઘેર પાર્લા આવે. 11 જુલાઈ, 2006ની સાંજ. હું સાંજની રસોઈમાં વ્યસ્ત હતી. ત્યાં ફોનની રિંગ વાગી. મારી ભાભી કૃષ્ણાનો ફોન હતો, ‘પ્રીતિબહેન, પ્રિયા આવી ગઈ ઘરે ?’
મેં કહ્યું : ‘બસ, અડધોએક કલાકમાં આવવી જોઈએ.’
કૃષ્ણા તો એકદમ રડી જ પડી. મેં પૂછ્યું : ‘શું થયું ?’
‘મુંબઈની લોકલ ટ્રેનોમાં બૉમ્બબ્લાસ્ટ થયા છે. તમે ટી.વી. ચાલુ કરો.’
‘શું વાત કરે છે ?’ હું બેબાકળી બની ગઈ. સૌથી પહેલાં તો મેં પ્રિયાને મોબાઈલ કર્યો, ‘પ્રિયા, તું ક્યાં છે ?’
‘મમ્મી, ક્યાં હોઉં ? ટ્રેનમાં. આ દાદર આવ્યું.’ હું કંઈ આગળ બોલું ત્યાં તો એના ફોનમાંથી મને મોટો ધડાકો સંભળાયો અને ફોન કટ થઈ ગયો. હું એકદમ ગભરાઈ ગઈ. મેં તરત ટી.વી. ચાલુ કર્યું, ત્યાં સમાચાર આવ્યા. માટુંગા સ્ટેશન પર ત્રીજો બૉમ્બબ્લાસ્ટ થયો છે. મેં તરત જ તેનો સંપર્ક કરવાની કોશિશ કરી, પણ મોબાઈલ લાગ્યો જ નહીં. તેની બહેનપણી નેહાને ફોન કર્યો. રોજ પ્રિયા અને નેહા સાથે જ ઘેર આવે.

‘નેહા, પ્રિયા તારી સાથે છે ?’
‘ના આન્ટી, આમ તો અમે સાથે જ આવીએ, પણ એને લાઈબ્રેરીમાંથી એક બુક લેવાની હતી એટલે એ મારી પછીની ટ્રેનમાં હશે.’
‘નેહા બેટા, તું ક્યાં છે ?’
‘આન્ટી, હું ટ્રેનમાં જ છું. કાંદિવલી પહોંચી. આન્ટી, ચિંતા નહીં કરો. પ્રિયા આવી જશે.’ મને કંઈ સૂઝતું ન હતું. હે ભગવાન, હવે શું થશે ? જેમ જેમ બધાને બૉમ્બબ્લાસ્ટની ખબર પડતી ગઈ તેમ તેમ સગાંવહાલાંના ફોન આવતા ગયા. બહારગામથી ને પરદેશથી પણ. ‘પ્રિયા બરાબર છે ને ?’ પણ બધાને શું જવાબ આપું ? જ્યારે મને જ એના કોઈ ખબર નહોતા. એક વાર વિચાર આવ્યો, પ્રિયાને શોધવા નીકળું. પણ એ ક્યાં હશે ? એને હું ક્યાં શોધું ?

ટી.વી. પર બૉમ્બબ્લાસ્ટનાં દશ્યો જોઈ જીવ વધારે અધ્ધર થતો હતો. કડડભૂસ થયેલા ટ્રેનના ડબા, છત, ઊડી ગયેલાં પ્લેટફોર્મ, અહીંતહીં ફેલાયેલી લાશો, ઈજાગ્રસ્ત પેસેન્જરોની કિકિયારીઓ, પ્લેટફોર્મ પર નાસભાગ કરતા લોકો. ભાગદોડમાં કચડાતા લોકોની ચિચિયારીઓ… ત્યાં તો રાતના દસ વાગ્યે પ્રિયાનો ફોન આવ્યો. ખૂબ જ અપસેટ હતી. માંડ માંડ બોલી શકી, ‘મમ્મી, હું વાંદરા મારી ફ્રેન્ડ સ્મૃતિના ઘરે છું.’ આટલું બોલતાં બોલતાં એ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી. તરત જ સ્મૃતિનાં મમ્મીએ વાત કરી, ‘ચિંતા નહીં કરતાં. સ્મૃતિ અને પ્રિયા સાથે જ હતાં. દાદર સ્ટેશનથી ટ્રેન આગળ ગઈ જ નહીં. તેમની આગળની ટ્રેનમાં માટુંગા પાસે બૉમ્બબ્લાસ્ટ થયો હતો. દાદર સ્ટેશન નજીક ટ્રેનમાંથી બહાર કૂદીને બંને ચાલતાં ચાલતાં વાંદરા આવ્યાં, પણ એક માઠા સમાચાર છે. નેહા ઘેર નથી પહોંચી. કદાચ બોરીવલી સ્ટેશન પર થયેલા બૉમ્બબ્લાસ્ટની ટ્રેનમાં એ હતી.’

હું અવાક થઈ ગઈ. ‘હે ભગવાન, મને આશ્વાસન આપનારી નેહાની માતાને હું કેવી રીતે આશ્વાસન આપીશ ? શું આતંકવાદીઓના શરીરમાં ઈશ્વરે લાગણીહીન હૃદય મૂક્યું હશે કે હૃદય હશે જ નહીં ? એમનાં માતાપિતા કે સંતાનો નહીં હોય ? કોઈ વાર પોતાને આ સ્થિતિમાં મૂકીને એ વિચારી તો જુએ. માત્ર ચાર-પાંચ કલાક મારી દીકરીના કોઈ સમાચાર ન મળતાં મારો જીવ અદ્ધર થઈ ગયો હતો તો નેહાનાં માતાપિતા, ભાઈ-બહેન તેમજ બૉમ્બબ્લાસ્ટનો ભોગ બનેલા એવા અનેકોના શું હાલ થતા હશે !

[2] સમાજ આધુનિક, વિચારધારા જૂનવાણી !

ગયા ગુરુવારે બ્રીચ કેન્ડી હૉસ્પિટલમાં મારી મમ્મીનું ઘૂંટણનું ઑપરેશન હતું. ત્રણ-ચાર કલાકની શસ્ત્રક્રિયા હતી એટલે સવારે સાત વાગ્યે મમ્મીને ઑપરેશન થિયેટરમાં લઈ ગયા પછી હું વેઈટિંગ રૂમમાં ઑપરેશન પૂરું થવાની પ્રતીક્ષા કરતી બેઠી હતી. મારી સામેની ખુરશીમાં એક સભ્ય અને સુશિક્ષિત દેખાતો લગભગ 30-35 વર્ષનો યુવાન બેઠો હતો. એના હાથમાં આધુનિકતમ મોબાઈલ હતો. એના ચહેરા પર ચિંતા સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. તેની આજુબાજુ બેઠેલાં કુટુંબીજનોની વાતચીત પરથી મને ખ્યાલ આવી ગયો કે એની પત્નીનું સિઝેરિયન ઑપરેશન થઈ રહ્યું છે. થોડી જ વારમાં સમાચાર આવ્યા કે, ‘બેબી આવી છે અને માતા તથા બેબી બંનેની તબિયત સારી છે.’ કુટુંબમાં બાળક જન્મે ને જે અનેરો આનંદ થાય તેવો આનંદ મને કોઈના ચહેરા પર જોવા ન મળ્યો, કારણ કે તેમને દીકરો જોઈતો હતો અને દીકરી જન્મી હતી.

મારી બાજુમાં બેઠેલાં બે બહેનો અંદરઅંદર વાતચીત કરતાં હતાં. તેમાંનાં એક બહેને બાજુવાળાં બહેનને પૂછ્યું, ‘તમારે કોનું ઑપરેશન છે ?’
‘મારી દીકરીનું. તેને એક બેબી છે. આ વખતે બાબો આવી જાય તો એ પરવારી જાય.’ આમ બે બહેનો વચ્ચે વાર્તાલાપ થઈ રહ્યો હતો ત્યાં એમના જમાઈએ આવીને સમાચાર આપ્યા કે, ‘બીજી પણ બેબી જ આવી છે.’ એટલે પ્રશ્ન પૂછનાર બહેને એમને આશ્વાસન આપ્યું કે, ‘બહેન શું થાય ! ઈશ્વર ઈચ્છા સામે આપણે કંઈ નથી કરી શકતા.’ દાદીને સાડલાના પાલવથી આંખના ખૂણા લૂછતાં મેં જોયા.

થોડી વાર રહીને બીજા એક શ્રીમંત પરિવારનાં છ-સાત કુટુંબીજન આવ્યાં. તેમની પુત્રવધૂ બાળકને જન્મ આપવાની હતી. નર્સે બહાર આવીને તેમને સમાચાર આપ્યા, ‘બેબી ઈઝ બોર્ન….. શી ઈઝ ફાઈન…..’ ત્યાં જ પુત્રવધૂની સાસુનો મોબાઈલ રણક્યો. તેમણે ફોનમાં કહ્યું, ‘અભી અભી નર્સને કહા બેબી આઈ હૈ….’ વાત કરનારી વ્યક્તિએ સામે કંઈ પ્રશ્ન કર્યો હશે એટલે એ બહેને કહ્યું, ‘હાં, હાં, આપ બિલકુલ સહી કહ રહે હૈ…. ઈંગ્લિશ મેં તો બેબીબોય ઔર બેબીગર્લ દોનોં કો બેબી હી કહતે હૈ. આપ ફોન ચાલુ રખના. મૈં અભી કન્ફર્મ કરકે આતી હૂં…. બેબીબોય ભી હો સકતા હૈ…..’ કદાચ એ બહેનને એક આશાનું કિરણ દેખાયું હશે એટલે એ નર્સને પૂછવા ગયા, પણ જ્યારે નર્સે કહ્યું કે બેબીગર્લ છે ત્યારે મેં એમના ચહેરા પર હતાશાના ભાવ જોયા.

મેટ્રો સિટી મુંબઈના પોશ વિસ્તારમાં આવેલી ‘પોશ’ હોસ્પિટલમાં આવતા કહેવાતા, સભ્ય, શિક્ષિત અને શ્રીમંત લોકોની આ માનસિકતા જોઈને મને આશ્ચર્ય અને દુ:ખની લાગણી થઈ અને મન વ્યથિત થઈ ગયું. શું ‘દીકરી વહાલનો દરિયો’, ‘દીકરી એટલે દીકરી….’ આ બધાં કથનો સાહિત્યનાં પૃષ્ઠ સુધી જ સીમિત છે ? લોકોના મનોમસ્તિષ્ક સુધી એની અસર નથી થઈ ? રાજા રામમનોહર રાય જેવા બીજા પચાસ સમાજસુધારકો થશે તોય સમાજની માનસિકતા નહીં સુધરે. જ્યારે એક ગર્ભવતી સ્ત્રી પોતે કે એની માતા, સાસુ કે કોઈ પણ સ્ત્રી મનોમન પુત્રી કરતાં પુત્રની ઝંખના કરે અને બાળકી જન્મતાં દુ:ખની લાગણી અનુભવે ત્યારે એમ થાય કે એક સ્ત્રીને જ પોતાના સ્ત્રીત્વની ગરિમા નથી !

આમ મન વ્યથિત હતું ત્યાં મારા મમ્મીના ડૉક્ટરે મને સમાચાર આપ્યા કે, ‘તમારી મમ્મીનું ઑપરેશન ખૂબ જ સારી રીતે થઈ ગયું છે.’ આ સાંભળતાં જ હું મમ્મીની દીકરી તરત જ મમ્મીને મળવા રિકવરી રૂમ તરફ દોડી.

[3] બા તે બા

સાસરામાં જે સાચું સુખ આપી શકે તે સાસુ. મારાં સાસુ એટલે કૈલાસ બા. હું એમને ‘બા’ કહી બોલાવતી. નિખાલસપણે કહું તો આજથી પચીસ વર્ષ પહેલાં મારાં લગ્ન થયાં ત્યારે શરૂશરૂમાં હું બાથી ગભરાતી. તેનું મુખ્ય કારણ બા અને મારી મમ્મી બંનેના સ્વભાવ એકદમ ભિન્ન. હું મનોમન બાની સરખામણી મારી મમ્મી સાથે કરતી. મારી મમ્મી એકદમ નરમ અને શાંત. બા કડક અને શિસ્તપ્રિય. મમ્મી ભાગ્યે જ બે શબ્દ પણ કોઈને કહી શકે. બા સ્પષ્ટવકતા. જે હોય તે મોઢા પર સખત શબ્દોમાં કહી દે. મમ્મી મારે માટે મને જે ત્રણ-ચાર શાક ભાવતાં તે જ બનાવતી. બાનો આગ્રહ હતો કે બધાં જ શાક ખાવાના. બધાં માટે એકસરખી જ રસોઈ બનશે. આથી સાસરામાં આવીને હું બધાં શાક ખાતી થઈ ગઈ, પણ જેમ જેમ હું બાની નજીક આવતી ગઈ તેમ તેમ મને લાગ્યું કે બાનું વ્યક્તિત્વ ‘मृदुनि कुसुमापि’ જેવું હતું. કુટુંબના એક શિક્ષક તરીકે એમણે કૌટુંબિક જીવનના મને પાઠ ભણાવ્યા.

બા સ્વચ્છતાના હિમાયતી. દરેક વસ્તુ હાથ ધોઈને જ લેવાની. બહારથી આવીને પણ પહેલાં હાથ ધોવાના. સવારે ઊઠીને નાહીને જ રસોડામાં આવવાનું અને નાહીને જ રસોઈ કરવાની. રોજ સવાર-સાંજ બધાંએ સાથે બેસીને જમવાનું. રવિવારે સાંજના પણ ઘરે જ જમવાનું. હોટેલમાં જમવાનું ભાગ્યે જ થાય. બહારનું ખાવાનું બાને બિલકુલ પસંદ નહીં. બાના આ આગ્રહથી મોટો ફાયદો એ થયો કે આજે પણ રવિવારે સાંજે અમે બધાં ઘરે જ જમીએ છીએ.

બાળકોને પણ બા ઘડી ઘડી ટોકે. ટટ્ટાર બેસો, સૂતાં સૂતાં નહીં વાંચવાનું, એક જગ્યાએ બેસીને ખાવ, હરતાંફરતાં ખાવાનું નહીં….. ત્યારે બાળકોને પણ કોઈક વાર થતું કે આ દાદીમા તો બહુ કચકચ કરે છે. પરંતુ બાને કારણે જ તેમને સારી ટેવો પડી. બા બાળકોને વહાલ પણ એટલું જ કરે. બાળકોને ભાવતી વાનગીઓ બા પોતે જાતે જ બનાવે અને આગ્રહપૂર્વક ખવડાવે. ધીમે ધીમે બાળકો પણ દાદીમાના ગમા-અણગમાનો પૂરેપૂરો ખ્યાલ રાખતાં થયાં. આજે પણ ઘરમાં સારો પ્રસંગ હોય તો બાળકો પણ એમને તરત યાદ કરે, ‘આજે દાદીમા હોત તો કેવા ખુશ થાત !’ બેતાળીસ વર્ષની નાની વયે મારા જેઠ ગુજરી ગયા ત્યારે બાએ બધાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહી દીધું, ‘મારી વહુનો ચૂડી-ચાંલ્લો કોઈ ઉતારશે નહીં.’ મોટા ભાઈના સ્વર્ગવાસ પછી ભાભી અને તેમનાં બાળકોને બાએ સાચવી લીધાં.

બા એમની ઉંમરની બીજી સ્ત્રીઓની જેમ રોજ મંદિરે જવું કે પ્રભુસેવા ને પૂજાપાઠમાં બહુ સમય વિતાવતાં નહીં. મેં એમને ક્યારેય ભગવાનની માળા ફેરવતાં કે ભગવાનના પાઠ વાંચતાં નથી જોયાં. એ તો એમ જ કહેતાં કે, ‘મારે મન કુટુંબની સેવા એ જ પ્રભુસેવા છે.’ બા શ્રાદ્ધ કે ક્રિયાકાંડમાં બિલકુલ માનતાં નહીં. અમને પણ કહેતાં કે, ‘મારા મૃત્યુ પછી બારમું-તેરમું કે શ્રાદ્ધ કે બીજી કોઈ વિધિ કરતા નહીં.’ મારી દીકરી બાની જેમ જ નીડર અને ચોકસાઈપૂર્વક કામ કરે. કોઈ પણ વસ્તુ ગમે તેમ નહીં ચલાવી લે. બધું એકદમ ચોખ્ખું જોઈએ. એને જોઈને ક્યારેક કોઈ જ્યારે ટકોર કરે છે કે, ‘એના પર તો કૈલાસબાનો બરોબર હાથ ફર્યો છે.’ ત્યારે મનોમન મારા પતિ અને હું ખુશી અને ગર્વની લાગણી અનુભવીએ છીએ.

બાને ગુજરી ગયાને આજે તેર વર્ષ થયાં, પણ એમને જે નહોતું ગમતું તે હું આજે પણ નથી કરતી. આજે પણ હું નાહીને જ રસોઈ કરું છું. એમને જે નાપસંદ હતું તે હું ભૂલથી પણ નથી કરતી. આ જ મારે મન બાને મારી સાચી શ્રદ્ધાંજલિ છે.

[4] પિતાની વિદાય

મારા પિતા સાથે માણેલી એક એક ક્ષણ, એમની સાથે કરેલી વાતો આજે પણ મારા સ્મૃતિપટ પર જીવંત છે. મને સંતોષ છે કે તેમની પ્રત્યેક ઈચ્છા તૃપ્ત કરવાની ઈશ્વરે મને શક્તિ આપી. લગભગ છ મહિનાથી મારા પિતા અસાધ્ય રોગથી પીડાતા હતા. તેઓ પથારીવશ હતા ત્યારે રોજ તેમની પાસે સારાં લેખો, કાવ્યો, સુવિચારોનું પઠન કરતી. તેનું શ્રવણ કરતાં ત્યારે તેઓ પોતાની શારીરિક પીડાને ભૂલી જતા.

મારા પપ્પા દર વર્ષે જન્માષ્ટમી કરવા સુરત જતા. અમારા સુરતના ઘરમાં સ્થિત ભગવાન પાસે છપ્પનભોગ ધરીને આરતી કરતા. તેમની અંતિમ ઈચ્છા હતી કે આ વર્ષે પણ સુરત જઈ જન્માષ્ટમીની રાત્રે ભગવાનનાં દર્શન કરવાં. હું એમને લઈને સુરત જવાની હતી ત્યારે જ તેમની હાલત ગંભીર હતી. ડોક્ટરે કહ્યું કે આવી હાલતમાં સુરત લઈ જશો તો એમને એવી કોઈ અનુભૂતિ નહીં થાય કે મેં ભગવાનનાં દર્શન કર્યાં. છતાં હું મક્કમ હતી કે ના, મારે પપ્પાને સુરત લઈ જવા છે. હું એમને એમ્બ્યુલન્સમાં સુરત લઈ ગઈ, પણ અમને સૌને પપ્પાને જોઈને નવાઈ લાગી કે ખરેખર તેઓ બીમાર છે ? પથારીવશ પપ્પા રાતના દસ વાગ્યાથી મધરાતે દોઢ વાગ્યા સુધી ખુરશીમાં બેઠા. ભગવાનનાં દર્શન કર્યાં. રાતના બાર વાગ્યે શ્રીકૃષ્ણ જન્મની આરતી કરી. પપ્પાએ તો એ દિવસે મને ઈશ્વરની અનુભૂતિ કરાવી.

બીજો એક પ્રસંગ છે. મારી એક જ ઈચ્છા હતી કે છેલ્લા શ્વાસ લેતા હોય ત્યારે હું એમની પાસે હોઉં. અમે સૌ એક કલાકથી ‘શ્રીકૃષ્ણ શરણં મમ’ની ધૂન બોલતા હતા. બહાર ગણપતિ વિસર્જનનાં ઢોલ-નગારાં વાગતાં હતાં. અમારી સૌની નજર સમક્ષ તેમણે ધીરે ધીરે કંઈ પણ પીડા વગર દેહત્યાગ કર્યો. પપ્પા વાજતે-ગાજતે વૈકુંઠ ગયા. અમે પિતાના મૃત્યુને માણ્યું છે. લોકો જન્મોત્સવ કરે પણ આ તો પિતાનો મરણોત્સવ હતો. મારે એટલું જ કહેવું છે કે જ્યારે તમારા માતાપિતાને તમારા સાથ અને સેવાની જરૂર હોય ત્યારે એમની અચૂક સેવા કરજો, તો તેઓ અને તમે મૃત્યુના ભય અને પીડામાંથી તરી જશો, ત્યારે તમને એક અદ્દભુત, અવર્ણનીય આત્મસંતોષની અનુભૂતિ થશે.

[કુલ પાન : 97 (મોટીસાઈઝ), કિંમત રૂ. 200. પ્રાપ્તિસ્થાન : ડૉ. પરીમલ સી. જરીવાલા. પ્લોટનં.17. 401-બી, ધીરજકૂંજ, 4/એ, બજાજ રોડ, વિલેપાર્લે (વેસ્ટ), મુંબઈ-400056. ફોન : +91 22 26712250]

Print This Article Print This Article ·  Save this article As PDF

  « Previous જ્યાં જ્યાં નજર મારી ઠરે – જ્યોતીન્દ્ર દવે
ચાલો દાદાજીના દેશમાં – બાબુભાઈ સોલંકી ‘રાકેશ’ Next »   

35 પ્રતિભાવો : બીલીપત્ર – ડૉ. પ્રીતિ જરીવાલા

  1. જય પટેલ says:

    સુંદર સંકલન.

    બેબી આવી…..!!!
    આપણે જ્યારે માનવતાહીન ભાવનાથી મુક્ત થઈએ ત્યારે જ શિક્ષણ
    સાચા અર્થમાં સાર્થક થયું લેખાશે.

  2. ખુઅબ જ સુંદર સંકલન.

  3. કલ્પેશ says:

    “પોશ વિસ્તારમાં આવેલી ‘પોશ’ હોસ્પિટલમાં આવતા કહેવાતા, સભ્ય, શિક્ષિત અને શ્રીમંત લોકોની આ માનસિકતા”

    શિક્ષિત નહી, માત્ર ભણેલા. અન કહેવાતી સભ્યતા અને શ્રીમંતાઇને વિચારોથી શુ લેવાદેવા?
    આપણી આ માન્ય્તા પણ ખોટી જ છે ને કે પૈસાદાર અને દેખાતા સભ્ય લોકો એમ્ના વિચારો અને વર્તણુકમા પણ એટલા જ ઉચ્ચ હોઇ શકે?

    પહેલી વાર્તામા કાલ્પનિકતા અને હકીકતને મિક્સ કરી છે એમ લાગે છે.
    વિરાર ફાસ્ટ ટ્રેન પાર્લા નથી થોભતી. Sorry for that nitpick

    • trupti says:

      Kalpesh,

      Let me coorect you, there are some local from Churchgate to Virar which halts at all the stations. You can look at the time table.

      • Punit Patel says:

        but not the fast train I guess..

        • trupti says:

          Punit Patelji,

          No, the fast train does not stop. However, there are some locals, which halts at all the station, though the frequency is very less. In the evening there are some locals including the Ladies Special. In the afternoon, there are some locals to facilitate the cash collection from each station office, and those train halts for more time then the regular trains’ halts. That train is around 11.30 a.m. in the morning and reaches Virar around 1.30 p.m. I am not sure about the timing as from last many years I am not the regular traveler in the local as my office is shifted near my house approx. about 15-20 minutes drive.

    • preeti jariwala says:

      tamari vaat saachi chhe virar fast parla nathi ubhi raheti pan priya antheri uteri ne parla aavti
      aa satya gatana chhe

      • trupti says:

        Pritiben,

        You are mistaken, as I said earlier, there are some locals from Churchgate to Virar which halts at all the stations including Vile-Parle. There is one before the ladies special in the evening and one around in between 5-5.30 p.m. I do not remember the time now, but I have traveled by Virar local from Churchgate to Vile-Parle.

    • preeti jariwala says:

      તમારી વાત સાચી છે પણ પ્રિયા અંધેરી ઊતરી પાર્લા આવતી.. આ સત્ય ઘટના છે.

      • કલ્પેશ says:

        વાહ, લેખકને પોતે આવવુ પડ્યુ ખુલાસો કરવા.

        મારી નાની nitpick ને કેટલી લાંબી કરી દીધી બધાએ મળીને.
        ચાલો, હવે આ નાહકની ચર્ચાને બંધ કરીએ.

        • trupti says:

          Kalpesh,

          When someone tries to prove that, they are right, without knowing the fact, or rather without checkign the fact then some one should come forward to correct the wrong person who has habit of nitpicking on every small matters. If you had not touched the subject, I am sure many readers, who are not leaving in India or Mumbai would not know the fact about the halting of Virar train at Vile-Parle. In my opinion, you have tried to elevate the topic and forced the writer to come personally, as you confused her. You did not tried to read the message she was trying to give by writing the incident, as the message was important and not the destination or name of the station.

          • કલ્પેશ says:

            તૃપ્તિજી,

            મારી nitpick પરના વિષય પર મારી કોમેન્ટ ગણજો અને તમારી કોમેન્ટ ગણજો.
            “who has habit of nitpicking on every small matters.” – ખરેખર?!

            “In my opinion, you have tried to elevate the topic and forced the writer to come personally, as you confused her. You did not tried to read the message she was trying to give by writing the incident,”
            – બહેન, મેં તમને અથવા બીજા કોઇને પણ મારી કોમેન્ટ પર ચર્ચા કરવા આમંત્રણ આપ્યુ નથી અને તમને ટ્રેનની બાબત વિશે (ટ્રેન ઉભી રહે છે કે નહી?) એની જાણકારી માંગી નથી.

            Try and read my comments and the discussions, thereafter.
            I was laughing when I saw people talking about train stoppages and ladies special train in this story.

            To God: give some “common” sense to everyone. Start with me, so that I don’t become the reason for futile discussions.

            Mrugeshbhai; I am extremely sorry. I can only imagine what can happen in Loksabha over this topic.

            Truptiji: Please be careful when making absolute comments about someone, you don’t even know.

        • trupti says:

          Kalpesh,

          The writer had not either asked for your comments, whether the Virar train stops at Parle or not? It is you, who touched the topic. You read my last comment carefully, I have mentioned that,
          “If you had not touched the subject, I am sure many readers, who are not leaving in India or Mumbai would not know the fact about the halting of Virar train at Vile-Parle.”

          Moreover, for your information, I had read the article properly and taken the messages in the right way as my family had also gone through the trauma what Priitiben and her family had gone through at that time.

          Mrugehsbhai sorry for being harsh.

    • જગત દવે says:

      કલ્પેશભાઈ,

      એક ત્રાહિત વાચક તરીકે…..અને નિષ્પક્ષ રીતે બધી કોમેન્ટ્સ વાંચ્યા પછી…..મને લાગે છે કે આપે

      “પહેલી વાર્તામા કાલ્પનિકતા અને હકીકતને મિક્સ કરી છે એમ લાગે છે.
      વિરાર ફાસ્ટ ટ્રેન પાર્લા નથી થોભતી. Sorry for that nitpick”

      એવું લખીને લેખ અને લેખિકાની પ્રમાણીક્તાને અને વાંચકોને આંચકો આપવા જે પ્રયત્ન કર્યો તે યોગ્ય ન્હોતો……તેનાથી વાંચકોનું ધ્યાન પણ વાર્તાને બદલે આવી ક્ષુલ્લુક બાબતો પર દોરાઈ ગયું……જેમ આપણી પાર્લામેન્ટમાં થાય છે અથવા કરવામાં આવે છે તેમજ.

      લેખિકાને કેટલી પીડા થઈ હશે એનો વિચાર કર્યો છે આપે?

      વગર “આમંત્રણે” લખવા બદલ માફી ચાહું છુ.

      • કલ્પેશ says:

        જગતભાઇ,

        મારો હેતુ “લેખ અને લેખિકાની પ્રમાણીક્તાને અને વાંચકોને આંચકો આપવા જે પ્રયત્ન કર્યો” આ હતો જ નહી.
        અને લેખિકાને પીડા આપવા માટે મારે શુ કારણ હોઇ શકે?

        હા, પીડા તો થઇ છે મને, એક સામાન્ય કોમેન્ટ લખીને અને એના પર થયેલા પ્રપ્રતિભાવોથી.
        મારી નજીવી કોમેન્ટ પર ટ્રેનનુ ટાઇમટેબલ ચર્ચાનુ કેન્દ્ર બનશે, એ મે મારા દુઃસ્વ્પનમા પણ વિચાર્યુ નહોતુ.

        મે મૃગેશભાઇને ઇ-મેઇલ લખ્યો છે કે આખો થ્રેડ (મારી પહેલી કોમેનટ સાથેનો) રદ્દ કરવા માટે.
        અને મૃગેશભાઇને અને બધાને આ નકામી ચર્ચા વાંચવા બદલ પડેલી તકલીફ માટે માફી આપશોજી.

  4. dhiraj says:

    બીજો લેખ ખુબ ગમ્યો.

    એક ખ્યાતનામ કોલેજ ના પ્રોફેસર ને ઘરે દીકરી જન્મી.

    પ્રોફેસર બોલ્યા ” મારી પનોતિ ચાલુ થઈ”

    શુ આ શિક્ષીત વ્યક્તિ કહેવાય ?

    શિક્ષણ માં કંઈક ખુટી રહ્યુ છે……
    શુ ? ખબર નથી….

  5. nim says:

    લોકો જન્મોત્સવ કરે પણ આ તો પિતાનો મરણોત્સવ હતો. મારે એટલું જ કહેવું છે કે જ્યારે તમારા માતાપિતાને તમારા સાથ અને સેવાની જરૂર હોય ત્યારે એમની અચૂક સેવા કરજો, તો તેઓ અને તમે મૃત્યુના ભય અને પીડામાંથી તરી જશો, ત્યારે તમને એક અદ્દભુત, અવર્ણનીય આત્મસંતોષની અનુભૂતિ થશે

    સુંદર સંકલન.

  6. trupti says:

    All the stories are good.
    The second story reminded me of my delivery day.
    I was admitted to the hospital (Dr. Shah’s Hospital at Vile Parle) at 10.00p.m. Since the special room at that time was not available, I was admitted in the general word containing eight beds. Since I was in the labour pain, it was not possible for me to sleep. In the middle of the night one more lady was admitted, she was marwari. After some time another lady was admitted, she was also marwari and relative of the first one. . Since my doctor do not believe in ‘C’ section, if normal delivery is possible, we all are were in labour pain throughout the night. Like this in that night totally six ladies were admitted. In the morning, one more lady was admitted for ‘C’ section, as her case was different and normal delivery was not possible. After that, one by one every one delivered. By that time, the special room got vacant, and I was transferred to the special room. I was still in the labour pain, and was lying on the bad. From the window of my room, we could here the loud sound in marwari, ‘ ચમત્કાર હો ગયો. ચમત્કાર હો ગયો’. On enquiring about the same, we came to know that both those marwari ladies had given birth to the boys. One more thing I noticed, in Marwari community, male family members also go the maternity hospital, even though the ladies are still in labour pain and make big noise in the hospital. Here also all the male members were present and they were making loud noise and celebrating the birth of the boys at the cost of the peace of the other patient. Finally, the loud became so obvious that, Dr. had to come out and had to warn the relatives and to maintain peace in the hospital. The boys born by the respective ladies were not the first child of them; both of them already had boys as their first child. Still they were so excited about the birth of the boys.

  7. Jagat Dave says:

    [1] એ ગોઝારી સાંજ – દુઃખદ ઘટનાઓ ને ભુલી જવી આવરદાયક છે….પણ પદાર્થપાઠ વિના ભુલી જવી વિનાશક છે. મુંબઈમાં વારંવાર હુમલાઓ નું પુનરાવર્તન પ્રજા તરીકે આપણી અને આપણાં નેતાઓની દુર્બળતાઓ પ્રદર્શિત કરે છે.

    આ જ પરિપેક્ષ્યમાં સાહીર લુધિયાનવી ની કલમે જવાળામુખી જેવી ‘લોરી’ (હા….. લોરી……. એટલેકે હાલરડું) યાદ આવે છે. જાણે ભારતમાતા તેના સંતાનોને માટે ગાતી હોય તેમ લાગે છે. દરેક વાંચકો ને જરુર સાંભળી જવા ભલામણ છે. શબ્દો છે……….’તુ મેરે સાથ રહેગા મુન્ને’

    [2] સમાજ આધુનિક, વિચારધારા જૂનવાણી- અમુક ‘હરામખોરી’ આપણા સમાજનાં ‘જીન્સ’ માં પ્રવેશી ગઈ છે અને આ તેમાંની એક છે. પેઢી દર પેઢી તે જીન્સ આપણા લોહીમાં વહેતું રહે છે અને પછી માણસ ભણેલો હોય કે અભણ સરખું જ વર્તન કરે છે. હું પણ તેનો સાક્ષી છુ.

    [3] બા તે બા – મારા બા (અમે મોટીબા કહેતાં) પણ આવા જ હતાં. કારમી ગરીબાઈ માં મારા પિતાજી અને ત્રણ કાકાઓ અને બે ફોઈઓ ને ઉચ્ચ શિક્ષણ અપાવ્યું. બધાં જ દિકરાઓ તેમનાં ક્ષેત્રમાં ખુબ જ આગળ વધ્યાં. બંને ફોઈઓએ આજથી ૪૫-૫૦ વર્ષ પહેલાં બી. એ. અને એમ. એ. પાસ કર્યુ કે જ્યારે દીકરીઓ ને ‘તેટલો ભણેલો વર નહી મળે’ તેવું માની ને ભણાવાતી નહોતી. આજે હું અને અમારું સમગ્ર કુટુંબ જે કાંઈ છીએ તે…..તેમણે નાંખેલા મજબુત પાયા ને આભારી છે. એક લગભગ અભણ તેવી માતા (તેઓ ચાર ચોપડી ભણેલા) ની કેળવણી આવનારી પેઢીઓ ને કેવી રીતે તારી શકે………તેનું અમે શાક્ષાત ઉદાહરણ છીએ.

    [4] પિતાની વિદાય -મૃત્યુને ઉત્સવ બનાવવો કઠીન છે. બહું ઉમદા વિચાર.

  8. Chintan says:

    માનવીય લાગણીઓનુ સરસ સંકલન કરવા બદલ ડૉ. પ્રીતિબેન ધન્યવાદ ને પાત્ર છે.

  9. trupti says:

    પ્રીતિ બહેન્,

    તમે મારા ઘર ની ઘણિ નજિક રહો છો અને તમારા દવાખાના મા ડો.પરિમલભાઈ ની ઘણી વાર દવા પણ લીધી છે, પણ ક્લપ્ના નહતી કે મારા ઘર ની નજિક એક લેખક જિવ રહે છે. જાણી ને ઘણો આનદ થયો. આમ પણ આપણુ પાર્લા એટલે સન્સ્કાર નગરી કહેવાય. જયારે દિકરી એટલે દિકરી કથા વાચતી હતી ત્યારે ઘણા લેખકો પાર્લા અને તેની આસપાસ ના વિસ્તાર મા રહે છે તે જાણી ઘણુ સારુ લાગ્યુ.

  10. nayan panchal says:

    સુંદર સંકલન.

    આંતકવાદીઓની માનવતા કે સંવેદનશીલતા વિશે વિચારવિમર્શ કરવુ પણ સમયની બરબાદી છે. તેમને તેમની ભાષામાં જ જવાબ આપવો પડે.

    સમાજમાં દીકરીઓની સંખ્યા વધારવા માટે જે ઝુંબેશ ચાલે છે તેમા ગુજરાતનુ સ્થાન આગળ પડતુ છે, નરેન્દ્ર ભાઈ આ વિષયમાં સક્રિયપણે રસ લે છે તે બદલ તેમનો આભાર. દીકરી દેવો ભવ.

    સાસુની વ્યાખ્યા સરસ. સાસરામા સુખદાયિની. “એમને જે નાપસંદ હતું તે હું ભૂલથી પણ નથી કરતી. આ જ મારે મન બાને મારી સાચી શ્રદ્ધાંજલિ છે.”

    માત્ર પિતાનુ જ નહીં, મનુષ્ય માત્રનુ મરણ ઉત્સવ સમાન બની રહેવુ જોઇએ. હા, જો તે કુદરતી મૃત્યુ ન હોય કે અકાળ અવસાન હોય તો પીડાદાયક બની રહે છે, પરંતુ તેને પણ હકારાત્મક રીતે લઈ શકાય એવી ભાવના કેળવવા જેવી ખરી.

    ખૂબ આભાર,
    નયન

  11. Suhani says:

    Really nice collection of short stories.
    As we eagerly wait for the arrival of our first baby (girl), I feel like I must write my own feeling about this. When we found out that we are going to have a girl, my husband was with me in the ultrasound room. There was this huge big screen on the wall where we could see the baby jumping around in the womb. As soon as we heard it is a girl we were both ecstatic with joy. We were so happy to just see a healthy baby inside of me. My husband got home and proudly announced to all his friends that we are having a baby girl and to come to our house for dinner to celebrate right away! As a mother to be I cannot fathom the thought that looking at a miracle of life, that anyone can have the heart to abort the baby just based on gender. Those are not people but monsters. They have no right to call themselves civilized (સભ્ય). I don’t care how rich or posh they claim themselves, they are the most barbaric.

  12. rajnichheda says:

    પ્રીતિ બહેન્,
    સુંદર સંકલન
    ખૂબ આભાર

  13. Mitali says:

    This is very sad to tell that when i was expecting my in-laws were indirectly telling that i better have boy, because my elder sister-in-laws (Jethani and Nanand) only have girl and i was their last hope to have boy in the family. It really made me think twice what kind of family i got married into. I believe that every child is special for their parent. I think indians should change their mentality about having girl. Even living in US i have felt this, very sick thiking.

    • trupti says:

      Mitali,

      I had a similar experience, when I was expecting, my hubby wanted a boy and probably even his parents. Whereas I always prayed for the girl. As when ever I used to come back from my routine checkup from my gynec, my hubby and FIL would ask whether I asked the gender of the child. I would turn down their request saying that, “my doc. does not check the gender and even if he is, and knowing the gender of the child, I would not ask, as, if the gender is known, what is the fun?” When I was in labor for nearly 19 hours, I was praying to God to bless me with the healthy chide. After waiting for long 19 hours, my doc. could not succeed in normal delivery, I was taken to the operation theater, and my people were waiting outside. When the doctor announced the arrival of a bony girl, everybody was happy. My hubby too was happy, but not as happy as my people were. My in-laws came to see me and my child only after 25 hours of the birth of my child, during ,my labor only my family consisting of my sis, bro. and parents were present and my hubby. When my FIL came to see me the next day, he told me, ‘” Trupti, you won, you wanted a girl, and so you got it”. My people were so happy that, on the day of my daughter’s birth, my brother had to appear for his MBA exams, but did not go to give his exams and remained in the hospital for the whole day. He distributed Barfi in the whole hospital including the OPD patients and the relatives of the other resident patients. Until today, (now she is 13) she is the only child in my parent’s family and she is the apple of the eyes of my people specially my dad.
      In my opinion, be a girl or a boy, the child should be healthy and normal. As both are part of the mother’s body and special to her.

  14. Jinal Patel says:

    આમ રોજ સવારે લક્ષ્મીજી ની પુજા કરે અને બાળક જોઇતુ હોય ત્યારે લાલો જોઇએ..ખરો આપણો સમાજ્!!

  15. Chitra says:

    I agree with Mitali. My daughter is 6 months old. She is my first kid. My husband wanted a boy. I think all men wanted a boy as their first kid. But on the ultrasound we came to know that I have girl. I was so excited with this news but husband was not. That day was very painful for me. As a mother for me, boy or girl is same. I wanted to give everything to my daughter. But, still our society is men dominated…..

  16. Veena Dave, USA says:

    સરસ સંકલન.

  17. Zankhana says:

    બહુ જ સરસ પ્રિતી બહેન, ખાસ કરીને બીજો લેખ.

  18. Bhalchandra says:

    I like to point out India’s first prime minister, Nehru’s had no son, only one child, a girl. What a girl she was!!! So it is not the gender or quantity which matters, it is who you are and how you raise your child by becoming a role model that makes all the difference!!!

  19. Ashish Dave says:

    Very nice collections of different articles:

    1.) What can I say? It is very disturbing for all and especially people who lost their loved ones. No body should ever die in such incidents but unfortunately it just happens all the time. I hope some day we will have good sense to elect some tough leaders and they would do some thing about it.

    2.) Every family should be blessed with at least one daughter. People who do not have daughters or do not want daughters, they do not know what they are missing.

    3.) Very nice… some body talking about the MIL with such a respect… I agree with all the Ba’s rules. I follow some of them like taking a bath before eating and no women should enter the kitchen without a bath. My grand mother was like that. And I cannot thank enough of what she taught my mother that has been passed to our next generation.

    4.) There is never a good time to say final good bye to any loved ones.

    Ashish Dave
    Sunnyvale, California

    • preeti jariwala says:

      આશિષભાઈ તમારા 4 નંબરના પોઇંટ સાથે સંમત નથી. આપણી એકદમ નજીકની વ્યક્તિની પીડા આપણે જોઇ ન શકીએ ત્યારે અને એમની બધી ઇચ્છાઓ આપણે પૂરી કરી શક્યા હોય ત્યારે એમને ગુડબાય કહી શકીયે

      • Ashish Dave says:

        Dear Preetibehn,

        I agree. Instead I should have said it is always difficult to say final good bye…

        Thanks for paying close attention to my comments.

        Ashish Dave
        Sunnyvale, California

નોંધ :

એક વર્ષ અગાઉ પ્રકાશિત થયેલા લેખો પર પ્રતિભાવ મૂકી શકાશે નહીં, જેની નોંધ લેવા વિનંતી.