આસ્થા – હસમુખ પટેલ

[ શ્રી હસમુખભાઈ ગાંધીનગર પોલીસભવન ખાતે ડી.આઈ.જી. (પ્લાનિંગ એન્ડ મોર્ડનાઈઝેશન) તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે. વાંચન-લેખન તેમની વિશેષ પ્રવૃત્તિ છે. રીડગુજરાતીને આ કૃતિ મોકલવા માટે તેમનો ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ સરનામે hasmukhpatel65@gmail.com અથવા આ નંબર પર +91 9978406265 સંપર્ક કરી શકો છો.]

‘આરપાર’ સામાયિક માટે ‘પ્રિયજન’ વિષય વિશે લખવાનું આમંત્રણ મળ્યું ત્યારે પહેલો પ્રશ્ન એ થયો કે પ્રિયજન કોણ ? જવાબ મળ્યો કે જેના વિના ચાલે નહિ તે પ્રિયજન. જેના વિના ચાલે નહિ, જેની સાથેને સાથે સતત રહેવું ગમે, વાતો કરવી ગમે, રમવું ગમે, ચાલવું ગમે, દરેકેદરેક બાબત વહેંચવી ગમે તે પ્રિયજન.

મારી નવ વર્ષની દીકરી ‘આસ્થા’ મારી સૌથી વિશેષ પ્રિયજન છે.
તેના આગમન પૂર્વે જ અમે મનમાં સ્પષ્ટ હતાં કે અમારે ત્યાં દીકરી જ જન્મવાની છે. છતાં પણ તેના જન્મ પૂર્વેની થોડીક ક્ષણોમાં મને એવું થયેલું કે દીકરો અવતરે તો સારું. કદાચ એનું કારણ એ પણ હોઈ શકે કે હું મારા માતા-પિતાનું એકનું એક સંતાન અને મારા માતા હું દશ વર્ષનો હતો ત્યારે અવસાન પામેલાં. સ્ત્રીઓના પ્રેમનો મને ખાસ અનુભવ નહિ તેથી કદાચ છેલ્લી ઘડીએ આવી લાગણી જન્મી હોય. પણ આસ્થાએ આવીને જીવનનો ખાલી ખૂણો એવી રીતે ભર્યો કે સંતાનમાં દીકરી જ જોઈએ – મનમાં એવું બેસી ગયું કે બીજુ સંતાન દીકરો અવતરે તો ? એ બીકે કદાચ અમે એક સંતાનમાં જ સંતોષ માન્યો.

જન્મી ત્યારથી એટલી સમજદાર કે મને પિતા હોવાનો ક્યારેય અહેસાસ જ થયો નથી. સદાયને માટે તે મિત્ર જ લાગે છે. ક્યારેક તો વળી ગુરુ પણ ! આપણે જ શીખવેલ અને આચરણ દ્વારા અનુમોદિત કરેલ બાબતોથી આપણે જ ચલિત થઈએ ત્યારે ગુરુની અદાથી એ ધ્યાન દોરે જ. મારા માતાએ શિક્ષક તરીકેનો વ્યવસાય તો મારા જન્મ પૂર્વે જ મૂકી દીધેલો પરંતુ માતા તરીકે તે સવાસો શિક્ષક જેવાં રહેલાં. તેમના આ ગુણો મારામાં કાયમ જોવા મળે છે. આસ્થાને ગુરુની આ ભૂમિકા કદાચ વારસામાં મળી હોય.

પાંચ મહિનાની થઈ ત્યારે બે દિવસ વારંવાર રડતી હતી. મારો બીજો અભિગમ મારા પિતા તરફથી વારસામાં મળેલો કે બાળક સાથે કડક થયા સિવાય છૂટકો નથી. છેવટે જ્યારે ખબર પડી કે તે પાણીની તરસને કારણે રડે છે ત્યારે મને શરમ ઉપજી. ત્યારથી આજ દિવસ સુધી મારો અનુભવ રહ્યો છે કે તેના વર્તનમાં કશુંક ખોટું જણાય તો એનું કારણ તેનામાં નહિ, અમારામાં ખોળવાનું હોય છે. બે વરસની ઉંમર સુધી એવું સરસ ચાલ્યું કે જે જુએ તે બધાને મા-બાપ તરીકે અમારી ઈર્ષ્યા આવે. ત્રીજા વર્ષમાં પ્રવેશી અને તેની જીદ શરૂ થઈ. મા-બાપ તરીકે અમે તો સાવ અણઘડ ! એક-દોઢ વરસના સંઘર્ષ પછી અમને સમજાયું કે બાળકને મા-બાપનો કવોલીટી સમય જોઈએ. બાળઉછેરના બધા જ પ્રશ્નોના જવાબ તેમાં આવી જાય છે.

આસ્થા સાડા ત્રણ વર્ષની હતી ત્યારે મારાં પત્ની બહાર ગયેલાં હોવાથી એક દિવસ મારે તેને સાચવવાની હતી. લાંબા પ્રવાસથી અમે ઘેર આવ્યાં ત્યારે રાતના અગિયાર થયા હતા. તેને બરાબર ઊંઘ આવી રહી હતી. નિયમ મુજબ તેણે વાર્તા કહેવાની માગણી કરી. મને ખૂબ ભૂખ લાગી હતી. મેં તેને કહ્યું : ‘બેટા, હું જમી લઉં કે તમને વાર્તા કહું ?’ એક મિનિટ જેટલો વિચાર કરી તેણે કહ્યું :
‘જમી લો, પપ્પા.’
મેં ચકાસવાની કોશિશ કરી, ‘હું તમને વાર્તા કહી પછી જમીશ.’
તેણે કહ્યું : ‘ના…ના… પહેલાં જમી લો.’ તેણે વારંવાર મને જમવાનો આગ્રહ કર્યો. મારી આંખમાં આંસુ આવી ગયા. કોઈપણ ઉંમરે દીકરી મા જ હોય છે.

મને તેની સાથે ચાલવાનો જબરો શોખ. મારાં છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોનો સૌથી સુખદ સમય એ કે જ્યારે હું એની સાથે ચાલ્યો હોય. તેને તેડીને રસ્તો ઓળંગાવો પડે એ ઉંમરે અમે તેને ઘરેથી ચાલીને સુરતની નર્મદ લાઈબ્રેરી લઈ જતાં. મોબાઈલ ફોન નહોતા ત્યારે આપણે કેટલા સુખી હતા તેનો અહેસાસ તે પછી થયો. ફૂલ, છોડ, પાન, પક્ષી, વાહન, તડકો, પવન, માણસો – શી શી અજબ વાતો થતી ત્યારે. શાળામાં એક માસમાં ન શીખી શકાય તે એક કલાકમાં અનુભવાતું. સ્વર્ગ બીજે ક્યાંય હોય કે ન હોય, પણ આસ્થા સાથે ચાલતાં મેં સ્વર્ગનો અનુભવ કર્યો છે. આ અનુભવની લાલચે હું ઘણીવાર અપ્રમાણિક પણ થયો છું. ભાવનગરની બાલવાટિકાએ વાહનથી જઈ શકાય પણ અમે અડધો કલાક ચાલીને જવું પડે તેવો બોરતળાવનો રસ્તો લઈએ. પહેલીવાર અમે પહોંચ્યા તો રજા હતી. બીજે દિવસે સમય પૂરો થઈ ગયો હતો. ત્રીજા દિવસે સમયસર પહોંચ્યા તો ખિસ્સામાં પૈસા ન હતા. ચોથા દિવસે ખબર પડી કે મોડું થઈ ગયું છે છતાં અમે ગાર્ડનના દરવાજે હાથ દઈ આવ્યા ! કોઈ એક દિવસ બાલવાટિકા ખુલ્લી મળી જાય તો પણ બંધ થવાની તૈયારીમાં હોય. દસ મિનિટથી વધારે સમય ન મળે. છતાં અમારા રોજના ધક્કા ચાલુ. બાળકની આશાનો આ રીતે ગેરલાભ લેવો એ ક્રૂરતા ન કહેવાય ?

મૂળે અમારામાં ખેડૂતનું લોહી. અમે ખુલ્લા મેદાનનું કુટુંબ છીએ. વતનમાં જઈએ તો અમે ખેતરોમાં રખડ્યા કરીએ. પ્રથમવાર અમે ખેતરમાં નીકળ્યાં ત્યારે પગવાટમાં ઝાંખરું જોઈ આસ્થા અટકી ગઈ. મારા મનમાંથી શબ્દો નીકળ્યા, ‘આપણે ચાલીએ તે રસ્તો’ એ સાંજે અમે પાસેની પહાડીઓ પર ચઢ્યાં. જ્યાં હું એકલો પણ ન ચઢી શકું ત્યાં હું છ વર્ષની આસ્થા સાથે ચઢ્યો. રસ્તો ભૂલ્યા ત્યારે ઘોર અંધારી રાતમાં આસ્થાને ઊભી રાખી હું એકલો રસ્તો ગોતવા નીકળ્યો. મોડું એટલું થઈ ગયેલું કે ઘરેથી બધાં ટોર્ચ લઈને અમને શોધવા નીકળેલાં ! પણ ત્યારથી ‘આપણે ચાલીએ તે રસ્તો’ અમારો જીવનમંત્ર થઈ ગયો. જો કે અમારા જીવનનો જ તે પડઘો હતો. જીવતા તો પહેલેથી એ રીતે જ હતા, પણ આ તો શબ્દો પ્રથમવાર જડ્યા હતા. બીજાને રસ્તે ચાલનારા ક્યાં કશું કરી શકતા હોય છે ?

આસ્થાને તો અમે ત્રણેય સાથે ચાલીએ તે ગમે. પણ અમે બન્ને એકલાં ચાલતાં હોઈએ ત્યારે માહોલ જ કંઈ જુદો હોય છે. વાતો જમીનની અને સપનાં આસમાનનાં. ક્યારેક દુ:ખતા મને મારાં પત્નીને ઘરે રાખી અમે ચાલવા નીકળી જઈએ ! ગયા શિયાળામાં કુદરતે ખરા શિયાળાનો અનુભવ કરાવ્યો ત્યારે અમે દિવસો સુધી રખડતાં રહેલાં. રાત્રે દશ વાગ્યે ઘેર આવીએ. તે ધૂળ-માટી, કાદવ-કીચડમાં રમતી હોય, વરસાદમાં પલળતી હોય, કૂતુહલભેર ફૂલ-પાંદડાંને જોતી હોય ત્યારે અમારું બાળપણ પાછું આવ્યાનો અમને અનુભવ થાય છે. એક દિવસ તે પડી ગઈ. મોઢા ઉપર ખૂબ છોલાઈ ગયું અને એકલી એકલી રડી પરંતુ અમને કહેવા ન આવી. ત્યારે અમને બહુ દુ:ખ થયું. આખડે નહિ, ગાંડાં કાઢે નહિ તે બાળક નહિ, એવું અમે માનનારાં. અમારી આ વાત અમારા બાળક સુધી જ ન પહોંચે તેટલાં અમે કાચાં ? સામાન્ય રીતે બાળક છ વર્ષનું થાય ત્યારે સમજણું થઈ જતું હોય છે. અમને આસ્થા છ વર્ષની થઈ જશે તેની કાયમ ચિંતા રહેતી. પરંતુ આજે તે નવ વર્ષની થઈ છે છતાં પણ અમારા આનંદમાં કોઈ ઓટ આવી નથી.

સ્ત્રીભૃણ હત્યા કરનારાઓને તેમનાં પાપની સજા તરત જ મળે છે, એક વધુ દીકરી સાથે જીવવાના સ્વર્ગીય આનંદથી વંચિત રહેવાની.

Print This Article Print This Article ·  Save this article As PDF

  « Previous હાસ્યફુવારા – સંકલિત
હિતશત્રુઓ – પન્ના અધ્વર્યુ Next »   

33 પ્રતિભાવો : આસ્થા – હસમુખ પટેલ

  1. ખુબ જ સુંદર વાત. એમનેમ કોઇએ નહિ કહ્યું હોય ‘દીકરી વ્હાલનો દરિયો’.

  2. Krutika Gandhi says:

    Indeed a very beautiful article. With children we can really live our childhood once again. The writer has very beautifully put forward the feelings of a father towards the child.

  3. જગત દવે says:

    હું ભાગ્યશાળી છું…..મારી પાસે “વ્હાલનાં બે દરિયા” છે.

    મારી નાની દિકરીનાં જન્મ સમયે સાંત્વનાત્મક ભાષાનો પ્રયોગ કરનાર લોકોને અમે જરાં કડક ભાષામાં વાત કરી હતી. ધણાં નારાજ પણ થયાં હશે….અને થોડાએ બોઘ-પાઠ પણ જરુર લીધો હશે.

    ખાસ કરી ને આધુનિક માતાઓએ દિકરીઓનાં જન્મ સમયે કરાતાં આ ‘imotional અત્યાચાર’ ને જડબાતોડ જવાબ આપવાની જરુર છે અને એક અભિયાનની માફક ઉપાડી લેવાની જરુર છે. અને આનંદ છે કે ઘણી આધુનિકાઓ એ તે શરુ પણ કરી દીધું છે……મારા ધર્મ-પત્નીની જેમ. 🙂

    અમે એવા લોકો ને હંમેશા સવાલ પુછતાં……કે

    શું દિકરીઓનાં અંકુર માતા ગર્ભમાં આકાર ધારણ લેવાનું શરુ કરે ત્યારે તેને માતા-પિતા પસંદ કરવાની છુટ અપાય છે?

    જો ના…….તો દિકરીનાં જન્મ બાબતે પણ કોઈને પણ પસંદગીનો અધિકાર શા માટે હોવો જોઈએ???

    દિકરીઓ નાં જન્મ સમયે અને જન્મ પહેલાં કરાતાં વ્યવહાર અને અત્યાચાર ભારતીય સમાજમાં “રિવાજ” જેવા થઈ ગયા છે. ધણીવાર બૌધ્ધિક અને ભણેલા ગણેલાં કુટુંબો પણ આ ગાડરીયા પ્રવાહમાં તણાય જતાં જોવા મળે ત્યારે દુઃખ થાય.(જેમ લેખકશ્રી પણ આવા જ કોઈ પૂર્વગ્રહ ને આધિન તણાય ગયા હતાં તેમ જ…હા પણ તેમની નિખાલસતા અને પ્રાયશ્ચિત સરાહનીય અને અનુકરણીય જરુર છે.

    આ પ્રકારનાં અનેક લેખોમાં અગાઊ પણ આ વિષે ધણાં અભિપ્રાયો અપાઈ ચુક્યા છે એટલે વધુ તો શું લખુ?

    ઈ-પત્રઃ ja_bha@yahoo.co.in

  4. maitrayee says:

    સ્વપ્નામાં જોયેલી પરી,

    દિકરી થઈ અવતરી,

    હવે હું પરિઓના દેશમાં વિહરું છું,,,

  5. trupti says:

    દિકરી વહાલ નો દરિયો!. દિકરી જન્મે ત્યારથી મરે ત્યાં સુધી મા-બાપની દિકરી રહે, દિકરા માટે કહેવાય છે કે જે કુળનુ નામ આગળ વધારે અને ઉજાળે ( ઉજાળે કે પછી ઉછાળે?) દિકરી બે કુળ ને તારે, એક તેના જ્ન્મદાતા નુ કુળ અને બીજુ પોતાના સાસરીયાનુ કુળ દિકરી જો સાસરામા સરસ રિતે ગોઠવાયજાય ને તેના સાસરીયા ને બરાબર પોતાન બનાવી દે તો ફ્ક્ત તેનાજ વખાણ નથી થતા, પરંતુ તેની જનેતાના પણ થાય છે અને જો એનાથી ઉલટુ બને તો જનેતા વખોડાય છે. પણ જે દિકરાને લાડકો થી ઉછેરી ને મોટો કર્યો તે જયારે તને પાંખ આવે ત્યારે માળામાથી ઉડી જાય ત્યારે શું? ફક્ત ઉડી જાય ત્યાં સુધી તો ઠીક, પણ જો ઉલટા-સીધા ધંધા કરી ને મા-બાપ નુ ધડપણ ઉજાડે ત્યારે? હું નથી કહેતી કે દિકરી બધીજ સારી હોય અને આજના જમાના મા જેમ સ્ત્રી પુરુષ સમોવડી થઈ દરેક ક્ષેત્રમા પોતાનો અડ્ડો જમાવવા લાગી છે તેમ ગુનાના ક્ષેત્રે પણ પુરુષની સાથે ઉભી રહીછે, પણ માત્રા ઘણી ઓછી છે.દિકરી કોઈ પણ ઉંમરે બાપની મા બની શકે છે, અને નાના તથા મોટા ભાઈની પણ મા બની શકે છે. માની ક્ષણિક કે કાયમની ગેરહાજરી મા તે તેના પિતા કે ભાઈઓ ને મા ની ખોટ સાલવા દેતી નથ. પુરુષો માટે એક સ્ત્રી વગરનો જીવન મુશ્કેલીથી ભરેલુ હોય છે જ્યારે અમુક અપવાદ ને બાદ કરતા સ્ત્રી મહદ અશેં પુરુષ વગર રહી શકે છે માટેજ આપણા સમાજ મા વિધ્વા પુનઃ વિવાહ ને પ્રોત્સાહન મળ્યુ છે છતા બહુજ થોડી વિધ્વા સત્રી પોતાના બાળક માટે સાવકા બાપને તેની જીદગી મા લાવે છે, જ્યારે, વિધુર પુરુષ બહુજ આસાની થી પોતાના બાળક માટે સાવકિ મા લઈ આવે છે અને મહદ અશેં તે દરેક માઓ જશોદા મા સાબિત થાય છે. આ બાબતે એક સ્તય કિસ્સો વર્ણવવા માગુ છું.
    મને હાલ ના રહેઠાણ મા રહેવા આવ્યા ને ૪ વરસ થયા. મારા મકન મા એક કચ્છી કુટુંબ વરસો થી રહે છે, ભાઈ ને બે સંતાનો છે, ૧ પુત્રિ અને એક પુત્ર. પુત્રી હાલે ૨૨-૨૩ વરસનિ હશે અને પુત્ર ૧૭-૧૮ વરસનો પુત્ર ના જનમ વખતે ભાઈની પત્ની નુ અવસાન થયુ અને નમાયા બાળક ને મા મળે માટે ભાઈ એ ૩ મહિના મા બિજા લગ્ન કર્યા. બીજીવારના બહેન સાચ્ચેજ જસોદા મા પુરવાર થયા. મને મારા નવી જગ્યામા રહેવા આવે કેટલો બધો વખત થઈ ગયો છ્તા પણ હું આવાત થી અજાણ હતી એક દિવસ કઈ વાત માથી વાત નિકળી ત્યારે બહેને પોતેજ વાત કરી કે તેઓ ભાઈના બીજીવાર ના પત્ની છે. બહેને પોતાના પતીના પહેલી વારના સંતાનો ને પોતાનો પ્યાર આપવા માટે પોતે કદી મા ન બન્યા અર્થાત કદી ગર્ભ ન ધારણ કર્યો. બહેન ના આ પહેલી વાર ના લગ્ન છે. બહેન ખરેખર માન ને પાત્ર છે.

    • Chetan Tataria (ચેતન ટાટારીયા) says:

      માનનીય તૃપ્તિબહેન,

      તમે જે કહ્યુ એની પર પુરુષ તરફનુ પાસુ રજુ કરવા માગુ છુ. કોઇ પુરુષની પત્ની જ્યારે મૃત્યુ પામે અને જો એમને નાનુ બાળક હોય ત્યારે બીજા લગ્નની ચર્ચા અવશ્ય થતી હોય છે. પુરુષ માટે આ એક બહુ કપરો સમય હોય છે. એ પત્ની કે જેને એણે ખુબ પ્રેમ કર્યો હોય એની તો હજી ઠાઠડી પડી હોય અને તેને એ વખતે અને નિર્ણય કરવાનુ કહેવામા આવે કે બીજા લગ્ન કરવા કે નહી. કારણ જો બીજા લગ્ન કરવાના હોય તો તે પુરુષ સ્મશાને જઈ શકે નહી અને પત્નીની ચિતાને આગ આપી શકે નહી. આ તો કેવો સમાજનો ક્રુર નિયમ? અને કેટલો બદનસીબ એ પતિ કે જેણે લગ્ન વખતે જે પ્રતિજ્ઞા લીધી હોય આખુ જીવન સાથ આપવાની કસમ ખાઈ હોય એ પત્નીને સ્મશાન સુધી વળાવવા પણ ના જઈ શકે.
      બીજુ, જો બાળકો નાના હોય તો ઘરના બાકી બધા સદસ્ય બીજા લગ્ન માટે વધારે દબાણ કરતા હોય છે. પુરુષની માતા સૌથી વધારે કારણકે તેમને એકજ ચિંતા હોય છે કે મારા દીકરાનુ કોણ અને એને કોણ સાચવશે. મહદ અંશે પુરુષ બીજા લગ્ન પોતાના બાળકને માટેજ કરતો હોય છે. કારણકે કોઈ પણ બાળક માટે મા અને પિતા બન્નેની હુંફ અને પ્રેમ ખુબ જ જરુરી છે. એક માતા ૧૦૦ ગુરુની ગરજ સારે છે. એક માતાજ બાળકને સારા સંસ્કાર આપી શકે છે. અને કદાચ આજ કારણ હોય એક પુરુષના બીજા લગ્નનુ. અને પુરુષ બીજા લગ્ન કરે ત્યારે સૌથી વધારે તનાવમા હશે કારણકે આવનારી સાવકીમા જો જશોદા ન બની શકીતો? એવામા પુરુષની જે મનઃસ્તિથી હોય છે તે ફક્ત એક પુરુષજ અનુભવી શકે. પણ સમાજ તો બેઠોજ છે બે બાજુ વાત કરવા માટે. જો લ્ગન કરે તો કહે જો સાવકી મા લઈને આવ્યો બાળકનો વિચાર પણ ના કર્યો. અને જો લગ્ન ના કરે તો કહે જુઓને છોકરાઓની કાઈ પડી જ નથી. બિચારા મા વગર કેમ મોટા થશે. એટલે આ બધુ સંજોગોને આધીન છે.

      • trupti says:

        ચેતનભાઈ,
        મારા કહેવાનો ભાવાર્થ એજ હતો જે તમે કીધુ તે. મે પુરુષ જે બીજા લગ્ન કરે તેને વખોડ્યા નથી, મારા કહેવાનો મતલબ એ હતો કે, સ્ત્રી જલદી થી બીજીવાર પરણવાનો નિર્ણય નથી લેતી કારણ ફકત છોકરાઓ. આજે સમાજ સાવકી માને સહેલાઈથી અપનાવી લે છે જ્યારે સમાજ અને ખાસ કરી ને બાળક(બાળકો) સાવકા પિતાને જલ્દી થી અપનાવતા નથી. મારાજ કુટુંબનો દાખલો આપુ તોઃ
        મારા કાકા ૩૭ વરસે મ્રુત્યુ પામ્યા. મ્રુત્યુ વખતે મારા કાકી નિ ઉંમર ૨૭ વરસ અને એક ૧૦ વરસની દિકરી ને ૫ વરસ નો દિકરો. કાકીને કોઈ ભાઈ નહીં માટે વિધ્વા થયા પછી તેઓ થોડો વખત તેમને પિયરે રહ્યા. કાકાના મ્રુત્યુના ૫ વરસ પછી તેમને ફરી પરણવા નુ નક્કી કર્યુ, છોકરો ૧૦ વરસનો નએ છોકરી ૧૫ વરસની જે ખાસી સમજણી, તે સાવકા પિતા ને અપનાવિ ન શકી અને ભાઈને પણ અપનાવવા દીધા.કાકી ના બિજીવાર ના પતિ ખરેખર ભગવાનનુ માણસ હતા ને બેવ છોકરાઓ ને બહુજ સારી રિતે રાખતા હતા અને તેમને મારી બહેન (કાકાની દિકરિ) ને સારિ રિતે પરણાવિ પણ ખરી. થોડા વરસ પહેલા તેમનુ અવસાન થયુ પણ મરણ સુધી મારા કાકાના છોકરાઓ તેમના સાવકા પિતા ને અપનાવી શ્ક્યા નહીં. બીજો દાખલો મારી મારી માસીની દિકરી જેની ઉંમર મારા જેટલીજ અને તેના પતિ નુ એક અક્સ્માતમા ૫ -૭ વરસ પહેલા અવસાન થયુ અને ત્યારે તેને ૮-૧૦ વરસ નો છોકરો હતો, બધા સગા વહાલાઓ એ તેને ફરી પરણવાની સલહ આપી, એક બે છોકરાઓ એ તો તેને તેના સંતાન જોડે અપનાવવાની તૈયારી પણ બતાવી હતિ પણ તેને ફરી ન પરણવાનો નિર્ણય કર્યો.
        તમે કીધુ એ પ્રમાણે બધુ સંજોગો ને આધીન હોયછે. ઉપરના બન્ને કિસ્સા મા બેવ પાત્રો એ સ્નેહ લગ્ન કર્યા હતા.

      • Ashish Dave, Sunnyvale, Califronia says:

        ચેતનભાઈ,

        મારા પપ્પા સ્મશાનમા પણ ગયા હ્તા અને બીજીવાર લગ્ન પણ કર્યા. મને એ સમજાતુ નથી કે સ્મશાનમા શા માટે નહી જવાનુ?

        Ashish Dave

        • trupti says:

          સ્મસાન મા ન જવા પાછળ નુ કારણ તો ખબર નથી પણ મારા પપ્પા વાત કરતા જે જ્યારે મારા દાદી નુ અવસાન થયુ ત્યારે તેમની ઉંમર ૧૦ વરસ તેમના પછી એક નાની બહેન ને ભાઈ, માટે મારા દાદા ના બા નો એવો આગ્રહ હે દાદા સ્મસાન ન જાય અને મારી દાદી ને અગ્નિદાહ ન આપે, કારણ તેઓ તેમને ફરી પરણાવવા માંગતા હતા. પરંતુ મારા દાદા મક્ક્મ રહ્યા અને સ્મસાન ગયા ને મારી દાદી ને દાહ આપ્યો. પણ તેઓ એ બીજા લગ્ન પોતાના બાળકો માટે ન કર્યા. તે જમાના મા ૩-૪ લગન બહુજ સામાન્ય વાત હતી. દાદી ના મરણ વખતે તેમની વય લગભગ ૩૦-૩૨ વરસ ન હતી પણ ત્યાર ના સંયુક્ત પરિવાર ને લીધે છોકરાઓ સંભળાય ગયા. મારા પપ્પા તો તેઓ ૬ મહિના હતા ત્યારથી મોસાળ જ રહેતા હતા ને પપ્પાના દાદી એ બીજા ભાઈ બહેનો ને મોટા કર્યા.

  6. જગત દવે says:

    તૃપ્તીબેનઃ

    આપની લેખન શૈલી અને સંવેદના સભર હ્રદય જોતાં આપ એક સારા વર્તાકાર થઈ શકો તેમ છો. સદભાગ્યે રસપ્રદ પાત્રો પણ આપની આસપાસ જ મોજુદ છે.

    પ્રયત્ન કરો અને રીડ-ગુજરાતીનાં વાંચકો ને જરુર લાભ આપો.

    મૃગેશભાઈ….માફી ચાહું છુ. આ બીજા પ્રતિભાવ માટે.

    • trupti says:

      જગતભાઈ,

      આભાર, પણ તમે જોસો તો આપણી આજુબાજુ જ જીવનના ઘણા પાસાઓ મોજુદ હોય છે, જરુર છે આંખ ને કાન ને ખુલ્લા રાખવાની. મારો સ્વભાવ પંચાતીયો નથી માટે હું સામેથી કોઈ ને કસ્સુ પુછવા જતી નથી પણ મારી આંખ ને કાન હંમેસા ખુલ્લા રાખુ છુ, હું જલ્દી થી ટોળામા ભળી પણ સકતી નથી માટે જે વસ્તુ દુનીયા વરસોથી કી અરસાથી જાણતી હોય તે મને બહુજ પાછળ થી ખબર પડે.દાખલા તરિકે, મારા ડિપાર્ટમેન્ટ મા અમાર તે વખ્તના મેનેજગ ડાયરેક્ટર્નો ભાણેજ કામ જોડાયો હતો તેની ખબર મને તેના જોડાયા ના ૩-૪ વરસ પછી પડી, જયારે મારા બીજા બધા સહકર્મચારી ઓ ને આ વાત ની પહેલેથીજ ખબર હતી.પણ કોઈની અંગત વાત ખબર પડ્યા પછિ પણ હું જાતે કોઈ જાતના સવાલ (એનક્વાયરી) હું તે વ્યક્તિને કરતી નથી, તેમને જો ઠીક લાગે તો મને તેઓ વાતકરે પણ કોઈને પણ અંગત વાત પુછવી નહીં એ મારો જીદગી નો નિયમ છે, કારણ આપણા પ્રશ્નથી કોઈને દુઃખ થાય એવુ પુછવુ નહિ. પણ પહેલેથી જ સમાજમા શું ચાલી રહ્યુ છે ને માનવ સ્વભાવ ને જાણવાની અને પારખવાની મને ગમે છે. મને જુદા-જુદા ધર્મ વિશે અને તની રુઢી વિશે પણ જાણવાની અને માહિતી મેળવવાનુ ગમે છે. હું ઘણીવાર સમાજ ના નિયમો નુ પ્રુથ્થકરણ પણ કરુ છુ અને મને ધણીવાર વિચાર આવે છે કે , જ્યારે એક સ્ત્રિ પરણે છે ત્યારે તેને અખંડ સૌભાગ્યવતિ ભવ ના આશ્રિવાદ આપવા મા આવે છે, પણ કયા એંગલ થી એ એક સ્ત્રિ માટે આશ્રિવાદ છે? વિધવાની પરિસ્થિતી હજી ઘણા સમાજ મા ખરાબ છે પણ છતા એક સ્ત્રી પોતાના પતિ વગરનુ જીવન જીવી શકે છે, તે પોતાનો વખત પોતાના બાળકો અને તેમના બાળકો ને ઉછેરવા મા વિતાવી શકે છે પણ એક પુરષ ને વિધુર જીવન જુવાની મા તો આકરુ નથી લાગતુ પણ પાછલી ઉંમરે જ્યારે દિકરા-વહુ ને સહારે વિતાવવાનુ હોય છે ત્યારે બહુ આકરુ પડે છે. તમેને જોઈતી જરુરિયત ની વસ્તુ અને ચીજો નુ ધ્યાન એક પત્ની સિવાય કોઈ પણ સારી રિતે નથી રાખી શકતુ. અને ઉમ્રભર જે પણ જરુરીયાતો સાથે તેઓ જીવ્યા હોય તેના વગર તેમને જીવવાનુ અઘરુ પડી જાય છે. મનમા ઘણા મનો-મંથન ચાલતા હોય છે પણ તેને કાગળ પર ઉતારવાની કળા મે હજી હસ્તગત નથી કરી માટે અત્યારે તો ફ્ક્ત મારા અભિપ્રાયો મારફત મારી ઈચ્છા પુરી કરી લઉં છું.

      મૃગેશભાઈ,
      તમારી માફી ચાહુ છુ અહી વિસયાંતર કરવા બદલ. તમને ઠિક ન લાગે તો તમે રદ્દ કરી શકો છો.

  7. Chintan says:

    ખુબ સહજ અને સુંદર રીતે વર્ણન કરેલ છે અને સાથે એક સુંદર સંદેશ પણ જોવા મળે છે.

  8. Kavita says:

    When we talk about daughter, its always good. But when we talk about daughter in law, its most of the time bad. The person is same once daughter and after marriage daughter in law. Perception is different as status changes. We need to think on this line. Do not get me wrong as I am a woman my self and proud of it.

  9. This seems to be a reality –બહુજ સુનદર સબ્દો મા રજુઆત —our relatives were also telling the same thing –why you have sent you daughter for Phd in us and another for software engineer also in us ?–but both have very nice posts and decent job –now relatives say that u r lucky to have such smart daughters –god has been considerate to give me nice Gujarati son in law —really daughters love can not be compared with any body even better than sister–mother–any other relatives—– આસ્થા –is nice name but still better i think is —શ્રદ્ધા — a real hope that is what shiradi saibaba were telling for god–you can have that in your daughter and it will never fail —

  10. Paresh Adhiya says:

    ”સ્ત્રીભૃણ હત્યા કરનારાઓને તેમનાં પાપની સજા તરત જ મળે છે, એક વધુ દીકરી સાથે જીવવાના સ્વર્ગીય આનંદથી વંચિત રહેવાની.” ખુબ સહજ અને સુંદર રીતે વર્ણન કરેલ છે અને સાથે એક સુંદર સંદેશ પણ જોવા મળે છે.

  11. Sakhi says:

    દિકરીઓ સાચે જ “વ્હાલનાં બે દરિયા” છે.

  12. Rajni Gohil says:

    यत्र नार्यस्तु पूज्यते रमन्ते तत्र देवता । સહજ રીતે હસમુખભઇએ આ ઉક્તિને અનુરૂપ વર્તન કરીને એક આદર્શ પિતા તરીકેનું દ્રષ્ટાંત પુરું પાડ્યું છે. તેમના આ પ્રેરણાત્મક જીવનમાંથી પ્રેરણા લઇ જરૂર ઘણા બધા લોકો સ્ત્રીભૃણ હત્યા કરવાના પાપમાંથી બચશે એમાં શંકાને સ્થાન નથી.
    આજના આ કાલમાં જ્યાં દિકરીને સાપનો ભારો ગણી જન્મતાં પહેલાં જ સ્વધામ પહોંચાડાય છે ત્યારે આ વાર્તા પથદર્શક બની રહે તેવી અભિલાષા. હસમુખને અભિનંદન.

  13. Chetan Tataria (ચેતન ટાટારીયા) says:

    દિકરી એ ખરેખર વ્હાલનો દરિયો છે. લેખકશ્રી હસમુખભાઈએ ખુબજ સરસ આલેખન કર્યુ છે. પિતા અને દીકરી વચ્ચેનો જે પ્રેમ છે તે ખરેખર અદભુત અને અવર્ણનીય છે.
    મારે પણ એક વહાલનો દરિયો છે….નામ છે “આયુષી” અને ૬ વર્ષની છે. એના જન્મ પહેલા હુ અને મારી પત્નીને હ્ર્દયથી પ્રબળ ઇચ્છા હતી કે અમારૂ પહેલુ બાળક દિકરીજ હોય. ભગવાન છે પણ દયાળુ કે એણે અમને પહેલી દિકરીજ આપી. કહેવાય છે કે દિકરીજો પિતા પર જાય તો તે પિતા ખુબજ ભાગ્યશાળી હોય છે. એના જન્મ પછી અમારુ આખુ જીવનજ બદલાઈ ગયુ. લેખકની વાત સાચી છે. કોઈપણ ઉંમરે દિકરી માજ હોય છે. એ એટલા સારા નસીબ લઈને આવી છે કે એના પછી જીવન મા ખુબજ પ્રગતિ કરી. મજાકમા હુ કહુ કે તુ લગ્ન પછી મને ઓછો પ્રેમ કરીશ અને તારા પતિને વધારે, તો કહે છે પપ્પા હુ લ્ગ્નજ નહી કરુ અને હંમેશા તમારી સાથેજ રહીશ. હુ જોબ કરીશ અને તમને પૈસા આપીશ. એ સાંભળીને મારી આંખમાથી પાણી નીકળી ગયા.

    દીકરી મારી લાડકવાયી………….!!!!!!!!!!!!!!

  14. Jigna Bhavsar says:

    ખરેખર દિકરી એક મા નું જ સ્વરુપ છે. નાને થી જ એ માતાનો, પિતાનો,ભાઇ – બહેનનો, આજુ બાજુ વાળાનો પહેલો ખ્યાલ કરે છે. આમાં અપવાદ પણ હોય શકે. પણ આજ સુધી એવા ભાગ્યે જ કિસ્સા હોય કે જેમાં ઘરની પરિસ્થીતિ માં એક દિકરા એ પોતાનિ બહેન માટે ભણતર છોડ્યું. હોય, પણ આનાથી જ ઉલટું તો કાયમ જ હોવા મળે છે.

    આજ ના સમય માં જે ભ્રુણહત્યા ના કિસ્સા વધી રહયા છે, તથા જ્યાં ઘણાં મિડલ ક્લાસ નાં લોકો જે અંદર થી દીકરી ને હજી પણ બોજો સમજે છે. ત્યાં આ સુંદર વાર્તા કદાચ એમના સુધી પહોચે અને દિકરી ને વ્હાલ થી જોઇ એક નવો આન્ંદ નો અનુભવ થાય્.
    ખુબ સરસ વાર્તા.

  15. Yogesh Goswami says:

    આજે એટ્લો સરસ મુદ્દો અહિયા પ્રસ્તુત કર્વા મા આવ્યો ચે કે અભિપ્રાય ન આપ્વો હોય તો પન અપાઈ જાય્.
    Sorry i am too late in typing gujarati, so changing it to english.
    This story is by default, going to make every father write a responce and so i am no exception.

    My daughter keya is 4 and 1/2 and just like every girl/daughter, i think she has something like 6 th sense and every single day, she hugs me and kisses me before i go for work. When she was 2 yrs old, she would cry for such a long time if i forgot to hug her and left while she was a sleep.

    Always comes from no where and without asking me, she picks up whatever i am eating from my plate and starts eating, also she gives me somethin she is eating. There are many little things about my daughter and i am sure many other readers they might find it similar in the way daughters react with father.

    I am blessed that god gave me a daughter, i wouldnt know the importance of daughter without having one.

    Thankyou

    Yogesh

  16. Ami Patel says:

    I have a daughter and I am daughter. I am lucky for both.

  17. ચૈતન્ય એ શાહ says:

    ખુબ સરસ…હસમુખ પટેલ સાહેબ..અભિનંદન…!!

  18. Prexa says:

    My daughter name is also Aastha and she is 9 months old now…I am really happy to have a daughter in my life..when i was conceiving everyone around me saying only one thing…you will have a boy…but i knew that i will have a girl..not sure why but mother can imagine it….I love to see her when she is simling, sleeping…kharekar dikari vahal no dario j hoie che…very nice article.

  19. RAXA PATEL says:

    ખુબ સરસ લેખ છે. ભારતીય સમાજ ધીરે ધીરે દિકરીઓ તરફ જોવાનો દ્ર્ષ્ટી કૉણ બદલી રહી છે. હવે દિકરી શાપ નો ભારો નહિ પરંતુ વહાલનો દરિયો માનવા મા આવે છે, એ બની રહેલા સમ્રુધ્ધ સમાજ ની નિશાની છે.વિચારકો ,ચિતંકો, લેખકો આ વિષય ને વધુ મહ્ત્વ આપે જેથી સમાજ મા થતી ભ્રુણ હત્યા જેવી બદી ઓ ને નિવારી શકાય અને સમાજ ની માનસિકતા બદલી શકાઈ.ફરી એક વાર આ લેખ માટે ખુબ ખુબ આભાર.
    રક્ષા પટેલ.
    કેનેડા

  20. Bhavin says:

    : Dikri Vahal no dario ” I don’t know y, but every time I read story abt Dikri & I’m become emotional… I have one son : just 1 year – 3 months :- Raghu. Just want to say that ” I’m also N’joying with my son… Ya I understand about Dikri – but want to share that ” Dikro is also masti / tofan no dario ” he is very ” Jiddi ” very playful with Balls …and … so on…. I’m happy… what else we need ??? happiness and by god blessings ……..N’joy kids….

    • Ek Reader says:

      તમારી વાત સાચી છે. માતાપિતા માટે સંતાન દીકરી હોય કે દીકરો બન્ને માટે પોતાને સુખી અને ભાગ્યશાળી માનવુ જોઇએ.

  21. Ashish Dave, Sunnyvale, Califronia says:

    આ તો મારીજ વાર્તા… મારી દીકરી અનુશ્કા પણ ૯ વર્ષની થશે… I cannot imagine a single day without her not being arround..

    Ashish Dave

  22. shri hasmukhbhai,
    dikari hoshiyar, ladki ane ekni ek j hoy etale ‘priyajan’ hoy j.
    mare be dikara chhe, hu dikarino khalipo anubhavu chhu pan kher…… ishvar mahan chhe,..
    “bap ane dikarino duniyama joto jade em nathi”
    charitr nibandhma sahityik gaddh sprshi gayu, anand thayo…….

    sanjay makwanw
    gujarat vidyapith, RANDHEJA
    Email- sanjay.gvp@rediffmail.com

  23. BHAVESH NAIK says:

    RESPECTED SIR SHRI HASMUKHBAHI

    VERY VERY NICE REAL LIFE SELF EXPERIENCE DESCRIBED….I AM SURE THIS WILL HELP/ENCOURAGE WHO DEPRESSED,DOUBLETHOUGHT
    AND/OR CARRING WRONG IMPRESSION ..
    ON BABY BORN (GIRLS)

  24. Kinjal Pandya says:

    Dear Hasmukhbhai,

    Read your nicest article. Very congratulations to you for having a daughter like Aastha. I too have a daughter named Freya. She is also like that. When I was pregnant I had not even thought of baby boy for once. My husband used to pray God that please give us a daughter otherwise my wife will go mad. But Freya is just like little fairy to my life. I have migrane, so whenever i have headache, she’ll ask me mummy bahu mathu dukhe chhe dabavi aapu? She is also very close to my Mother in law and Father in law. Some times they want to take her out of town with them. but i can not imagine a single day without seeing her face. Girls are like that only.. sometimes people ask us for planning for second baby. then i say them jo koi doc biji baby girl ne guarantee aape to i’m ready.

નોંધ :

એક વર્ષ અગાઉ પ્રકાશિત થયેલા લેખો પર પ્રતિભાવ મૂકી શકાશે નહીં, જેની નોંધ લેવા વિનંતી.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.